Schrijfkramp? Vergeet de taaldogma’s!

di 04 juli 2017 | Milou

‘Ik’ kan het me nog goed herinneren. Mijn basisschooljuffrouw van groep 4 die mijn klasgenootjes en mij dwingend inprent een brief of tekst nooit met ‘ik’ te beginnen. En een zin nooit met ‘En’. Komt dit jou ook bekend voor? Het zijn slechts enkele voorbeelden van vele taaldogma’s, die kunnen zorgen voor de nodige schrijfkramp.

Taaldogma’s zijn in feite ‘onzinregels’ over onze Nederlandse taal. Vaak gestoeld op opvattingen uit een ver, ver verleden. Of regels die onze docenten ons altijd hebben voorgehouden. Vaak nemen we ’t klakkeloos over. Jammer, want ’t hoeft helemaal niet.

'En' aan het begin van een zin

Neem nu het voorbeeld dat je zinnen niet met het voegwoord ‘en’ mag beginnen. Grammaticaal gezien is er geen enkel bezwaar tegen. Het groene boekje zegt hierover: ‘Ja, een zin mag beginnen met ‘en’. Wel is deze stijl minder geschikt voor zakelijke schrijftaal.’ Volgens het groene boekje is het een oude schoolregel geweest die voorschreef dat een zin nooit met ‘en’ mocht beginnen. Maar in de praktijk ligt dit genuanceerder.

Andere voegwoorden

Hoewel je vroeger op school wellicht anders is verteld, mogen ook andere voegwoorden zoals ‘want’, ‘of’ en ‘omdat’ gewoon aan het begin van de zin staan. Het kan juist de nadruk leggen op een bepaalde zin. Gewoon doen dus, maar probeer ter afwisseling ook te doseren.

Komma voor ‘en’? Ja hoor!

Een ander dogma is dat je nooit een komma mag plaatsen voor ‘en’. Ook niet waar! Hoewel het vaak overbodig is, kan het soms de leesbaarheid sterk bevorderen. Bijvoorbeeld bij lange zinnen, of als er kans bestaat dat de zin zónder komma verkeerd gelezen wordt.

Begin je zin gewoon eens met ik

Tot slot misschien wel het meest hardnekkige dogma: je mag een zin nooit met ‘ik’ beginnen. De reden is dat dit onbeleefd zou zijn: stel jezelf nóóit voorop. Natuurlijk: het is niet per se netjes om elke zin met ‘ik’ te beginnen. Maar laat je niet gek maken. Helpt het jou bij schrijven om je eerste zin te beginnen met ‘ik’? Doe dat dan gewoon. Het is de meest natuurlijke manier van schrijven. Als je eenmaal alles op papier hebt, kun je altijd nog kiezen voor een andere zin. Vaak overzie je ’t beter naarmate je langer met je verhaal bezig bent.

Tip: eerst schrijven, daarna bijschaven

Mijn tip? Laat je tijdens schrijven vooral niet teveel leiden door (onterechte) regels. Denk eerst goed na over je boodschap: wat wil je vertellen? Bedenk daarna hoe je dit gaat vertellen. Start daarna pas met schrijven en laat je daarbij niet direct belemmeren door allerlei regeltjes. Vertel gewoon eerst eens wat je wilt vertellen, wat er in je opkomt. Als je jouw verhaal eenmaal op papier hebt, kun je immers altijd nog bijschaven, schrappen en zinnen verbeteren!  

Deel je taaldogma's met ons

En, welke taaldogma’s ken jij? Voel jij je hierdoor ook soms belemmerd tijdens het schrijven? Laat je eens inspireren door De Huurwoordenaar. Tijdens een kosteloze ideeënsessie geven we je graag handige tips voor een vlot en plezierig schrijfproces!